Κρυοσυντήρηση Ωαρίων: Ένας σύμμαχος στην διαφύλαξη της γονιμότητας

Δεκέμβριος 7, 2016

Στην σύγχρονη καθημερινότητα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγής έχει μπεί με στόμφο, η συζήτηση για την κατάψυξη των ωαρίων μιας γυναίκας για τη διατήρηση της γονιμότητάς της. 
Αρχικά η τεχνική αυτή εφαρμόσθηκε στις γυναίκες με κακοήθειες που επρόκειτο να υποβληθούν σε χημειοθεραπεία ή και ακτινοθεραπεία. Οι θεραπείες αυτές επηρεάζουν αρνητικά την αναπαραγωγική ικανότητα.
Η σύγχρονη κοινωνική τάση που θέλει τις γυναίκες να δίνουν έμφαση και προτεραιότητα στις σπουδές και στην επαγγελματική τους καταξίωση έχει δημιουργήσει μια γενιά γυναικών που αποφασίζουν να κάνουν παιδιά σε μεγαλύτερη ηλικία (πάνω από 35 ετών). Όμως, παρ’ ότι οι κοινωνικές συνθήκες έχουν αλλάξει, η φυσιολογία του σώματος της γυναίκας παραμένει σταθερή: μετά τα 35 η γονιμότητα αρχίζει να εξασθενεί.
Οι γυναίκες γεννιούνται με 400.000 ωάρια στις ωοθήκες τους, στην εφηβεία έχουν μείνει περίπου 200.000 ωάρια, ενώ θα κάνουν ωορρηξία σε όλη την αναπαραγωγική ζωή τους λιγότερα από 500 ωάρια. Ένα ωάριο ωριμάζει κάθε μήνα και μπορεί να γονιμοποιηθεί, ενώ στην διαδικασία ωρίμανσης μπαίνουν κάθε μήνα και καταστρέφονται 500 έως 1000 ωάρια. Όσο περνάνε τα χρόνια, τα διαθέσιμα ωάρια σιγά-σιγά λιγοστεύουν σε αριθμό γιατί οι ωοθήκες μας δεν έχουν τη δυνατότητα να παράγουν νέα ωάρια. Επίσης, μειώνεται και η ποιότητά τους γιατί δημιουργούνται αλλοιώσεις στο γενετικό τους υλικό.
Η διατήρηση της γονιμότητας μέσω της κρυοσυντήρησης κυττάρων δεν είναι καινούρια ιδέα. Εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες για τα σπερματοζωάρια, αλλά και για τα έμβρυα. Αρχικά υπήρξαν δυσκολίες διότι τα ωάρια είναι εξαιρετικά ευαίσθητα κύτταρα και δεν είχε αναπτυχθεί η κατάλληλη τεχνική που να εξασφαλίζει ότι τα ωάρια θα κρυοσυντηρηθούν σωστά και θα επιβιώσουν κατά την απόψυξη. Αυτό το εμπόδιο έχει ξεπεραστεί με τη μέθοδο της υαλοποίησης (vitrification).
Πολύ πρόσφατα, τον Οκτώβριο του 2012, η αμερικάνικη εταιρεία για την αναπαραγωγή ASRM (American Society of Reproductive Medicine) αποχαρακτήρισε την κατάψυξη ωαρίων ως ‘πειραματική’ διαδικασία. Αυτό έγινε διότι πλέον υπάρχουν αρκετά δεδομένα που αποδεικνύουν ότι η κατάψυξη ωαρίων είναι μια ασφαλής μέθοδος τόσο για τη γυναίκα όσο και για τα παιδιά που γεννιούνται.
Δείτε αναλυτικά τις οδηγίες για την κρυοσυντήρηση ωαρίων του American Society of Reproductive Medicine εδώ:  Mature oocyte cryopreservation: a guideline
Το γεγονός αυτό χαροποίησε και έδωσε ελπίδα σε πολλές γυναίκες που είτε αναγκάζονται (λόγω προβλημάτων υγείας), είτε επιθυμούν (λόγω κοινωνικών ή προσωπικών συνθηκών) να αναβάλλουν τη δημιουργία της οικογένειάς τους. Εδώ πρέπει να τονισθεί ότι στατιστικά οι γυναίκες αντιμετωπίζουν λιγότερα προβλήματα για να επιτύχουν εγκυμοσύνη όσο μικρότερη είναι η ηλικία τους.
Η κρυοσυντήρηση ωαρίων προτείνεται να γίνεται σε ηλικία έως 38-40 ετών, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες κάθε γυναίκας (ορμονολογικό έλεγχο, απόθεμα ωοθηκών κ.α.). Όσο νωρίτερα τόσο το καλύτερο. Αποτελείται από 3 στάδια:
1. Φαρμακευτική διέγερση των ωοθηκών με ενέσιμη αγωγή για την παραγωγή αρκετών ωαρίων καλής ποιότητας.
2. Ωοληψία (διακολπική υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη αναρρόφηση).
3. Κρυοσυντήρηση των ωαρίων με τη μέθοδο της υαλοποίησης (vitrification).
Τα κρυοσυντηρημένα ωάρια θα χρησιμοποιηθούν όταν θα αποφασίσει η γυναίκα ότι είναι έτοιμη να γίνει μητέρα, αλλά ο νόμος επιβάλει να γίνει πριν την συμπλήρωση 50 ετών. Στην ουσία με αυτό τον τρόπο ¨σταματάμε το χρόνο¨ όσον αφορά τη γονιμοποιητική πιθανότητα. Απαραίτητη συμφωνία και υποχρέωση της κάθε γυναίκας προς τη μονάδα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι η επικοινωνία μία φορά κάθε 12 μήνες με βάση την έγγραφη συναίνεση που υπογράφει καθώς και η εξόφληση του κόστους κρυοσυντήρησης κάθε χρόνο. 
Όταν η γυναίκα είναι έτοιμη να μείνει έγκυος, τα ωάρια αποψύχονται και γονιμοποιούνται (με μικρογονιμοποίηση) από το σπέρμα του συζύγου/συντρόφου. Τα έμβρυα εκκολάπτονται στους ειδικούς κλιβάνους στο εμβρυολογικό εργαστήριο και μεταφέρονται στη μήτρα της γυναίκας ακριβώς όπως συμβαίνει σε ένα κύκλο θεραπείας με εξωσωματική γονιμοποίηση. Ο γυναικολόγος αναπαραγωγής και οι βιολόγοι-εμβρυολόγοι ενημερώνουν το ζευγάρι για την πορεία της θεραπείας (ποιότητα σπέρματος, αριθμό και ποιότητα εμβρύων) και τα αναμενόμενα ποσοστά επιτυχίας (θετικό τεστ εγκυμοσύνης).
Τα περισσότερα απο τα ηθικά και βιολογικά ερωτήματα που προέκυψαν έχουν απαντηθεί. Από κρυοσυντηρημένα ωάρια έχουν πλέον γεννηθεί πολλά παιδιά και όλες οι επιστημονικές μελέτες συμφωνούν ότι δεν παρατηρούνται διαφορές ως προς την υγεία τους σε σχέση με τα παιδιά που έχουν γεννηθεί από κανονική διαδικασία εξωσωματικής γονιμοποίησης (‘φρέσκα’ ωάρια σε σχέση με κρυοσυντηρημένα ).
Αλεξανδρος Δ. Τζεφεράκος

Send this to a friend