Νέα Ανακάλυψη: Ανθρώπινα Ωάρια Αναπτύχθηκαν σε Εργαστήριο για Πρώτη Φορά

Φεβρουάριος 21, 2018

Η ανάπτυξη ωαρίων από τα αρχέγονα στάδια μέχρι τη πλήρη ωριμότητα θα μπορούσε να ανοίξει την πόρτα σε μια νέα προσέγγιση στη διατήρηση της γονιμότητας.

Οι γυναίκες που κινδυνεύουν από πρόωρη εμμηνόπαυση και απώλεια γονιμότητας ενδέχεται να ανακτήσουν νέες ελπίδες, καθώς οι ερευνητές αποκαλύπτουν ότι τα ανθρώπινα ωάρια μπορούν να αναπτυχθούν στο εργαστήριο από τα αρχέγονα  στάδια μέχρι την πλήρη ωριμότητα.
Παρόλο που κάτι παρόμοιο είχε επιτευχθεί στο παρελθόν σε ωάρια ποντικού και είχε προκαλέσει γέννηση ζωής μετά από γονιμοποίηση, η διαδικασία αποδείχθηκε δύσκολη στους ανθρώπους.
Οι ειδικοί λένε ότι η τελευταία εξέλιξη θα μπορούσε όχι μόνο να βοηθήσει στην κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσονται τα ανθρώπινα ωάρια, αλλά να ανοίξει την «πόρτα» σε μια νέα προσέγγιση για τη διατήρηση της γονιμότητας των γυναικών που κινδυνεύουν από πρόωρη απώλεια γονιμότητας – όπως αυτές που υποβάλλονται σε χημειοθεραπεία ή ακτινοθεραπεία.
Η έρευνα θα μπορούσε να είναι ιδιαίτερα σημαντική για τα κορίτσια που δεν έχουν περάσει την εφηβεία. Επί του παρόντος, για να διατηρηθεί η γονιμότητά τους, ο ωοθηκικός ιστός λαμβάνεται πριν από τη θεραπεία και καταψύχεται για μεταγενέστερη εμφύτευση.
«Για τα νεαρά κορίτσια, αυτή είναι η μόνη επιλογή που έχουν για να διατηρήσουν τη γονιμότητά τους», δήλωσε η καθηγήτρια Evelyn Telfer, συγγραφέας της έρευνας από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου.
Αλλά αυτή η προσέγγιση έχει και μειονεκτήματα. Σε περίπτωση νέου εμφυτευμένου ιστού, «η μεγάλη ανησυχία και ο μεγάλος κίνδυνος είναι η επαναφορά καρκινικών κυττάρων», δήλωσε ο Stuart Lavery, γυναικολόγος στο νοσοκομείο Hammersmith, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Η νέα έρευνα προσφέρει έναν τρόπο για την συλλογή, την καλλιέργεια και τη χρήση των ωαρίων χωρίς την ανάγκη επανεμφύτευσης ιστού. «Όταν έχετε τα ωάρια, φυσικά δεν θα έχετε μολυσματικά κύτταρα – και ελπίζουμε ότι θα είναι ένα έμβρυο αυτό που θα εμφυτεύεται», δήλωσε η Telfer.
Αλλά, επισημαίνει ότι  θα χρειαστούν αρκετά χρόνια πριν η τεχνική μπορέσει να χρησιμοποιηθεί σε κλινικές και χρειάζονται περαιτέρω δοκιμές για να βεβαιωθούμε ότι τα ώριμα ωάρια είναι φυσιολογικά και η όλη διαδικασία είναι ασφαλής.
Γράφοντας στο περιοδικό Molecular Human Reproduction, οι ερευνητές από το Εδιμβούργο και τη Νέα Υόρκη περιγράφουν το πώς έλαβαν ωοθηκικό ιστό από 10 γυναίκες (ηλικίας κοντά στα 30) και σε τέσσερα βήματα που περιελάμβαναν διαφορετικές μίξεις θρεπτικών συστατικών, βοήθησαν τα ωάρια να αναπτυχθούν από την αρχική μορφή τους μέχρι την πλήρη ωριμότητα. Από τα 48 ωάρια που έφθασαν στο προτελευταίο βήμα της διαδικασίας, τα 9 έφτασαν σε πλήρη ωριμότητα.

Παρόλο που στο παρελθόν πολλές ομάδες επιστημόνων έχουν επιτύχει σε διάφορα στάδια της διαδικασίας, στη νέα αυτή μελέτη είναι η πρώτη φορά που οι ερευνητές έχουν πάρει τα ίδια ανθρώπινα ωάρια από το αρχικό τους στάδιο μέχρι το σημείο στο οποίο θα απελευθερωθούν από τις ωοθήκες. Πριν φθάσουν σε αυτό το επίπεδο ωριμότητας, τα ωάρια δεν μπορούν να γονιμοποιηθούν.
Ο Lavery πρόσθεσε ότι η νέα τεχνική μπορεί να αποδειχθεί χρήσιμη και για τις γυναίκες που έχουν περάσει την εφηβεία. Ενώ αυτές οι γυναίκες μπορούν να έχουν ώριμα ωάρια που συλλέγονται πριν από τη θεραπεία, η προσέγγιση αυτή έχει, επίσης, προβλήματα.
«Η ασθενής πρέπει να περάσει από τον γρήγορο κύκλο της εξωσωματικής γονιμοποίησης πριν από την χημειοθεραπεία, και έτσι μπορεί μερικές φορές να καθυστερήσουν τα πράγματα, και επίσης να πάρετε μόνο 15 ωάρια (ή περίπου 15) – επειδή η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι αναποτελεσματική μόνο με 10 ή 15 ωάρια που δεν πρόκειται να εγγυηθούν επιτυχή γονιμοποίηση», δήλωσε ο Lavery. «Με αυτή τη νέα διαδικασία, θα μπορούσατε να πάρετε χιλιάδες ή εκατοντάδες ωάρια»
Η Telfer προσθέτει ότι η νέα προσέγγιση θα μπορούσε να είναι χρήσιμη και για τις γυναίκες των οποίων τα ωάρια αποτυγχάνουν να αναπτυχθούν πλήρως μέσα στο σώμα και, ουσιαστικά, θα συμβάλουν στην ενίσχυση της κατανόησης των μηχανισμών που υποστηρίζουν την ανάπτυξη των ανθρώπινων ωαρίων.
Ωστόσο, θα χρειαστούν πολλά χρόνια πριν η έρευνα οδηγήσει σε νέες θεραπείες συντήρησης γονιμότητας. Μεταξύ άλλων, οι συγγραφείς σημειώνουν ότι τα ωάρια αναπτύχθηκαν γρηγορότερα από ότι στο σώμα, ενώ ένα μικρό κύτταρο γνωστό ως «πολικό σωμάτιο»  -που εκβάλλεται στα τελικά στάδια της ανάπτυξης του ωαρίου όταν ο αριθμός των χρωμοσωμάτων μειώνεται κατά το ήμισυ – ήταν ασυνήθιστα μεγάλο, κάτι που μπορεί να υποδηλώνει μη φυσιολογική ανάπτυξη.
«Η τελευταία αυτή εξέλιξη είναι πολύτιμη, αλλά απαιτούνται σημαντικές περαιτέρω έρευνες για να επιβεβαιωθεί ότι τα ωάρια αυτά είναι υγιή και λειτουργικά, όπως πρέπει», δήλωσε ο καθηγητής Helen Picton, ειδικός στην αναπαραγωγή και πρόωρη ανάπτυξη από το Πανεπιστήμιο του Leeds.
Ο καθηγητής Robin Lovell-Badge, υπεύθυνος ομάδας στο Francis Crick Institute, ήταν επίσης προσεκτικός, σημειώνοντας ότι υπάρχει η πιθανότητα να μην βρίσκονταν στο αρχικό στάδιο της ανάπτυξής τους όλα τα ωάρια που χρησιμοποιήθηκαν στην έρευνα…
Η Telfer παραδέχεται ότι απαιτείται πολύ περισσότερη έρευνα και ελπίζει να λάβει νομική έγκριση για μελλοντική έρευνα. «Το επόμενο βήμα θα ήταν να προσπαθήσουμε να γονιμοποιήσουμε αυτά τα ωάρια και έπειτα να εξετάσουμε τα έμβρυα που παράχθηκαν και στη συνέχεια να επιστρέψουμε και να βελτιώσουμε κάθε ένα από τα βήματα».

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος
Μαιευτήρας – Γυναικολόγος
Επιστημονικός Διευθυντής στην
«ΜΟΝΑΔΑ ΕΞΩΣΩΜΑΤΙΚΗΣ ΓΟΝΙΜΟΠΟΙΗΣΗΣ ΡΕΑ»
Μαιευτήριο «ΡΕΑ»

Send this to a friend