Τα ζευγάρια που υποβάλλονται σε IVF θα μπορούν να επιλέξουν το «πιο έξυπνο» έμβρυο

Ιούνιος 5, 2019

Τα ζευγάρια που υποβάλλονται σε θεραπεία εξωσωματικής γονιμοποίησης θα μπορούσαν να έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν το «πιο έξυπνο» έμβρυο μέσα στα επόμενα 10 χρόνια, σύμφωνα με τις προβλέψεις κορυφαίου Αμερικανού επιστήμονα.

Ο Stephen Hsu, ανώτερος αντιπρόεδρος για την έρευνα στο κρατικό πανεπιστήμιο του Michigan, δήλωσε ότι οι επιστημονικές εξελίξεις προμηνύουν ότι σύντομα θα είναι εφικτή η αξιόπιστη ταξινόμηση των εμβρύων σύμφωνα με το πιθανό τους IQ, εγείροντας τεράστια ηθικά ζητήματα στην κοινωνία, σχετικά με το αν πρέπει ή όχι να υιοθετηθεί η συγκεκριμένη τεχνολογική δυνατότητα.

Η εταιρεία του Hsu, η Genomic Prediction, προσφέρει ήδη μια εξέταση που αποσκοπεί στον εντοπισμό των εμβρύων με ασυνήθιστα χαμηλό IQ σε ζευγάρια που θεραπεύονται σε κλινικές γονιμότητας των ΗΠΑ.

«Οι ακριβείς δείκτες πρόβλεψης IQ θα είναι δυνατοί, αν όχι τα επόμενα πέντε, σίγουρα τα επόμενα 10 χρόνια», δήλωσε ο Hsu στον Guardian. «Προβλέπω ότι ορισμένες χώρες θα τις υιοθετήσουν».

Οι εξετάσεις της Genomic Prediction δεν είναι προς το παρόν διαθέσιμες στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά η εταιρεία σκοπεύει να υποβάλει αίτηση στην Αρχή Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας μέχρι το τέλος του έτους, αρχικά για να προσφέρει εξέταση για τον κίνδυνο Διαβήτη Τύπου 1.

Η προοπτική μιας νέας γενιάς γενετικά επιλεγμένων μωρών προκαλεί ανησυχίες σχετικά με τις ακούσιες ιατρικές συνέπειες και τους κινδύνους επιδείνωσης των υφιστάμενων κοινωνικών ανισοτήτων. Η επιστημονική μέθοδος που υποστηρίζει τον ισχυρισμό ότι η νοημοσύνη μπορεί να προβλεφθεί με γενετικές εξετάσεις είναι, επίσης, αμφισβητούμενη.

Ο Peter Donnelly, καθηγητής στατιστικής επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης και Διευθύνων Σύμβουλος της Genomics Plc, δήλωσε ότι οι προβλέψεις αυτές θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με «τεράστια προσοχή», προσθέτοντας: «Έχω σοβαρές επιφυλάξεις για λόγους ηθικής. Νομίζω ότι είναι μια πολύ κακή ιδέα.»

Από τη δεκαετία του 1990, τα ζευγάρια που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση έχουν τη δυνατότητα να εξετάζουν τα έμβρυά τους για μεταλλάξεις σε μεμονωμένα γονίδια που προκαλούν σοβαρές ασθένειες όπως η κυστική ίνωση, καθώς και καταστάσεις όπως το σύνδρομο Down, που προκαλούνται από χρωμοσωμικές ανωμαλίες.

Άλλου είδους φυσικά γνωρίσματα, όπως αυτά του ύψους, της φυσικής εμφάνισης, της ευφυΐας και της ευαισθησίας στην ασθένεια, είναι γνωστό ότι είναι εν μέρει κληρονομικά. Αλλά επειδή η γενετική συνιστώσα διαχέεται σε λίγες εκατοντάδες ή ακόμη και χιλιάδες περιοχές DNA, προηγουμένως ήταν αδύνατο να εξεταστούν αυτά τα χαρακτηριστικά.

Την τελευταία δεκαετία, καθώς έχουν δημιουργηθεί τεράστιες γενετικές βάσεις δεδομένων, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει. Μέσω της ανάλυσης πολλών γονιδίων, όπου το καθένα συμβάλλει ελάχιστα, ήταν δυνατόν να υπολογιστούν οι αποκαλούμενες βαθμολογίες πολυγονιδιακών κινδύνων, οι οποίες δίνουν την πιθανότητα ενός ατόμου να πάθει μια συγκεκριμένη νόσο ή να έχει ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό.

H Genomic Prediction είναι η πρώτη εταιρεία που πραγματοποιεί εμβρυϊκή εξέταση σε αυτή τη γκρίζα περιοχή πρόβλεψης κινδύνου, προσφέροντας προειδοποίηση στα ζευγάρια για το εάν ένα έμβρυο έχει βαθμολογία έκτοπη για τον κίνδυνο καρκίνου, διαβήτη, καρδιακών παθήσεων, νανισμού ή χαμηλού δείκτη νοημοσύνης (IQ).

Η πρόβλεψη για το IQ δεν είναι αρκετά καλή ώστε να δώσει μια αξιόπιστη κατάταξη, αλλά ο Hsu δήλωσε ότι το να γνωρίζεις αν ένα εμβρύο έχει χαμηλό σκορ μπορεί να είναι επιθυμητή πληροφορία.

«Ίσως το έμβρυο με τη χαμηλότερη βαθμολογία να μεγαλώσει και να γίνει ένας σπουδαίος άνθρωπος …ίσως ακόμη και ένας επιστήμονας, αλλά οι πιθανότητες είναι εναντίον του», είπε. «Πιστεύω ειλικρινά ότι εφόσον μπορέσουμε να υπολογίσουμε αυτό το σκορ και να εντοπίσουμε μια πραγματική αρνητική απόκλιση, υπάρχει ηθική ευθύνη σε μας να το αναφέρουμε».

Η εταιρεία προβλέπει ότι μόλις γίνουν διαθέσιμα τα γενετικά δεδομένα από ένα εκατομμύριο άτομα, κάτι που αναμένεται εντός πέντε έως 10 ετών, θα είναι σε θέση να προβλέψει το IQ με ακρίβεια, περίπου, συν πλην 10 μονάδων.

Ο Hsu είναι επιφυλακτικός  στο κατά πόσο η εξέταση του δείκτη νοημοσύνης των εμβρών είναι δικαιολογημένη από ηθική άποψη, λέγοντας: «Επιτρέψτε μου να αρνηθώ να απαντήσω σε αυτό αυτή τη στιγμή».

Σε ορισμένες χώρες, όπως η Σιγκαπούρη, είναι πιθανό να υπάρχει υψηλό επίπεδο δημόσιας αποδοχής και ζήτησης για τέτοιες εξετάσεις, «Νομίζω ότι η συντριπτική πλειοψηφία θα έλεγε ναι, απολύτως, οι γονείς θα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να το κάνουν αυτό», είπε. «Πριν γράψετε το άρθρο σας, ίσως θα θέλατε να αναλογιστείτε ότι ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι στην άλλη πλευρά του κόσμου μπορεί να έχουν διαφορετική άποψη».

Το εάν αυτές οι γονιδιακέ εξετάσεις θα είναι διαθέσιμες στο Ηνωμένο Βασίλειο θα εξαρτηθεί από την έγκριση της Αρχής Ανθρώπινης Γονιμοποίησης και Εμβρυολογίας (HFEA).

«Εάν η HFEA αποφασίσει ότι δεν είναι σωστό για το Ηνωμένο Βασίλειο, θα το σεβαστώ», δήλωσε ο Hsu, αλλά προέβλεψε ότι «πλούσιοι άνθρωποι από το Ηνωμένο Βασίλειο θα «πετάξουν» μέχρι τη Σιγκαπούρη» εάν δεν είναι σε θέση να κάνουν την εξέταση στη χώρα τους.

Ορισμένοι στο Ηνωμένο Βασίλειο θεωρούν ότι οι υποψήφιοι γονείς έχουν δικαίωμα πρόσβασης σε τέτοιες εξετάσεις. «Δεν νομίζω ότι οι άνθρωποι πρέπει να στερηθούν αυτές τις γνώσεις», δήλωσε ο καθηγητής Simon Fishel, ιδρυτής της Care Fertility.

Στην πράξη, όμως, τα ζευγάρια συχνά έχουν μόνο λίγα έμβρυα για να επιλέξουν. Κάποιοι μπορεί να αντιμετωπίσουν σοβαρό δίλημμα όταν απομείνουν με ένα μόνο έμβρυο και αυτό θεωρείται «λιγότερο ιδανικό» από γενετική άποψη. Και υπάρχουν ανησυχίες για ακούσιες συνέπειες. Για παράδειγμα, υπάρχουν κάποια στοιχεία που συνδέουν υψηλότερες πολυγονιδιακές βαθμολογίες ακαδημαϊκής ικανότητας με υψηλότερη πιθανότητα αυτισμού.

«Αν αναλύατε τη γενετική των διευθυντικών στελεχών των εταιρειών και προσπαθούσατε να το αναπαραγάγετε, δεν νομίζω ότι θα είχατε αναγκαστικά μια ευτυχισμένη γενιά ανθρώπων», δήλωσε ο Pete Mills, βοηθός διευθυντής του Συμβουλίου της Nuffield για τη Βιοηθική. «Επιδιώκοντας ένα πράγμα μπορεί να πάρετε ένα μονοπάτι που οδηγεί κάπου που δεν θα θέλατε να βρεθείτε».

Υπάρχουν, επίσης, σημαντικές αβεβαιότητες σχετικά με το τι πραγματικά μετρούν οι πολυγονιδιακές εξετάσεις νοημοσύνης και αν έχουν νόημα όταν εφαρμόζονται σε γενετικά σχετιζόμενα έμβρυα.

«Οι βαθμολογίες κινδύνου για το IQ είναι πολύ δύσκολο να ερμηνευθούν και είναι δύσκολο να μεταφερθούν μεταξύ διαφορετικών χωρών και διαφορετικών εθνοτικών ομάδων», δήλωσε ο Donnelly. «Θα αποτύπωναν πολλά πράγματα που δεν είναι απλώς θεμελιώδης βιολογία, αλλά ίσως γενετικοί δείκτες συσχετισμένοι με την εθνικότητα ή την τοποθεσία που ζουν οι άνθρωποι».

«Οποιοσδήποτε τύπος επιλογής βασίζεται σε βαθμολογίες πολυγονιδιακών κινδύνων είναι ακατάλληλος, και σαν πληροφορία εντελώς ακατάλληλος», πρόσθεσε.

Η τεχνολογία είναι αμφιλεγόμενη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν θα αποκτήσει αποδοχή στο μέλλον, δήλωσε ο Hsu, παραλληλίζοντας τις παρόμοιες αντιδράσεις στην εξωσωματική γονιμοποίηση κατά τις πρώιμες ημέρες της.

«Οι πρωτοπόροι της IVF… αποκαλούνταν τέρατα, γιατροί-Φρανκενστάιν. Φημολογούνταν ότι αυτά τα μωρά θα είχαν προβλήματα υγείας», είπε. «Είμαι πραγματικά καθησυχασμένος σχετικά με αυτό. Η εξωσωματική γονιμοποίηση είναι πλήρως ομαλοποιημένη τώρα. Όλοι όσοι κουνούν το δάκτυλό στη Genomic Prediction, θα πρέπει να ανατρέξουν και να διαβάσουν εκείνα τα άρθρα.»

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος
Xειρουργός Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Ενδοσκοπήσεις
Διευθυντής Εξωσωματικής Γονιμοποίησης ¨ΡΕΑ¨

Send this to a friend