Οι μισές γυναίκες με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS) μοιράζονται μια σπάνια γονιδιακή παραλλαγή (νέα έρευνα)

Ιούλιος 11, 2019

Eπιστήμονες ανακάλυψαν μια κοινή γενετική παραλλαγή στο 50% του συνόλου των γυναικών που πάσχουν από το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών (PCOS). Η γενετική αυτή τροποποίηση προκαλεί υψηλά επίπεδα τεστοστερόνης και, ίσως, να είναι η αιτία που προκαλεί το σύνδρομο. Η σχετική μελέτη είναι η πρώτη του είδους της και δημοσιεύτηκε στο Journal of Clinical Endocrinology and Metabolism.

Το PCOS είναι «ασυνήθιστα κοινό»

Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών επηρεάζει περίπου το 5 έως 15 % των προεμμηνοπαυσιακών γυναικών παγκοσμίως (ανάλογα με τα διαγνωστικά κριτήρια) και είναι η κύρια αιτία της υπογονιμότητας και του διαβήτη τύπου 2 στις γυναίκες.

Πρόκειται για μια κοινή κατάσταση που πιστεύεται ότι αναπτύσσεται εξαιτίας μιας ανισορροπίας των ορμονών αναπαραγωγής που επηρεάζει αρνητικά τον τρόπο με τον οποίο αναπτύσσονται τα ωάρια στις ωοθήκες. Ωστόσο, η ακριβής αιτία δεν έχει ακόμη εντοπιστεί.

Πιστεύεται ευρέως ότι η γενετική, μαζί με υψηλά επίπεδα ανδρογόνων (ορμόνες ανδρικού φύλου συμπεριλαμβανομένης της τεστοστερόνης) στις γυναίκες και υψηλά επίπεδα ινσουλίνης προκαλούν το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Η κατάσταση του Συνδρόμου μπορεί να προκαλέσει χαμένες ή ακανόνιστες περιόδους που μπορεί να οδηγήσουν σε υπογονιμότητα ή κύστεις στις ωοθήκες. Τα συμπτώματα του Συνδρόμου Πολυκυστικών Ωοθηκών περιλαμβάνουν δασυτριχισμό -οι γυναίκες αναπτύσσουν πάρα πολλές τρίχες στα πρόσωπά τους, στο πηγούνι ή σε μέρη του σώματος όπου μόνο οι άνδρες τείνουν να έχουν μαλλιά. Αντίθετα, συναντώνται συμπτώματα όπως η αραίωση των μαλλιών και η φαλάκρα αρσενικού τύπου, η ακμή, η αύξηση βάρους και τα θηλώματα.

Όποια και αν είναι η αιτία, το PCOS παρότι είναι διαδεδομένο, μέχρι σήμερα δεν είναι κατανοητό. Πολλές γυναίκες χρειάζεται να επισκεφθούν έως και τέσσερις ιατρούς πριν πάρουν μια διάγνωση. Επειδή δεν γνωρίζουμε τι το προκαλεί, οι θεραπείες είναι όλες συμπτωματικές και είναι πολύ απογοητευτικό το γεγονός ότι δεν έχουμε θεραπεία.

Τώρα, ερευνητές στη Νέα Υόρκη και το Σικάγο εντόπισαν μια κοινή παραλλαγή σε ένα γονίδιο που ονομάζεται DENND1A που ίσως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του Συνδρόμου των Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Το DENND1A είναι ένα γονίδιο που εμπλέκεται στην παραγωγή αρσενικών ορμονών και βρέθηκε ότι είναι ένας «σημαντικός ρυθμιστής της βιοσύνθεσης των ανθρώπινων ανδρογόνων των ωοθηκών».

Ενώ η μελέτη εξηγεί ότι το PCOS είναι «ιδιαίτερα κληρονομικό», μόνο ένα μικρό ποσοστό αυτής της κληρονομικότητας μπορεί να αποδοθεί στις κοινές παραλλαγές γενετικής ευαισθησίας που έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα.

Νέα στοιχεία

Χρησιμοποιώντας τεχνικές καθορισμού αλληλουχιών ολόκληρου του γονιδιώματος, η ερευνήτρια Andrea Dunaif, από την Ιατρική Σχολή Icahn στο Mount Sinai στην Νέα Υόρκη, βρήκε σημαντικές συσχετίσεις μεταξύ μιας σπάνιας παραλλαγής του DENND1A και των «αναπαραγωγικών και μεταβολικών χαρακτηριστικών των οικογενειών με PCOS».

Η μελέτη περιελάμβανε 261 άτομα από 62 οικογένειες με PCOS. Οι οικογένειες που συγκαταλέγονται ήταν καυκάσιοι και είχαν ευρωπαϊκή καταγωγή και οι γυναίκες ήταν ηλικίας 14 έως 63 ετών.

Οι ερευνητές λένε ότι τα ευρήματα «παρέχουν πρόσθετες ενδείξεις ότι το DENND1A διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στο PCOS και υποδηλώνει ότι οι σπάνιες μη κωδικοποιητικές παραλλαγές συμβάλλουν στην παθογένεια της νόσου».

Αυτά τα αποτελέσματα είναι επιπλέον των στοιχείων που παρήχθησαν από προηγούμενες μελέτες που διερεύνησαν το ρόλο του DENND1A στη βιοσύνθεση των ανδρογόνων των ωοθηκών, η οποία είναι μια σημαντική βιολογική οδός που διακόπτεται σε περιπτώσεις με Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών.

Αυτή η προηγούμενη μελέτη διαπίστωσε ότι το DENND1A κωδικοποίησε δύο μεταγραφές, DENND1A.V1 και DENND1A.V2, το τελευταίο από τα οποία βρέθηκε σε ωοθηκικά κύτταρα και συνδέθηκε με αυξημένη παραγωγή ανδρογόνων.

Ένα νέο «όπλο εντοπισμού».

Η Andrea Dunaif δήλωσε ότι αυτή η έρευνα μπορεί να είναι σε θέση να εντοπίσει άτομα υψηλού κινδύνου νωρίτερα από ό, τι είναι σήμερα δυνατό.

«Η ελπίδα είναι ότι με γενετικές εξετάσεις θα μπορούμε να εντοπίζουμε άτομα υψηλού κινδύνου και να λαμβάνουμε τα κατάλληλα μέτρα από νωρίς».

«Όταν κατανοήσουμε τις γενετικές οδούς που εμπλέκονται, μπορούμε να αναπτύξουμε φάρμακα για να τις στοχεύσουμε. Μπορεί οι γονιδιακές παραλλαγές που ανακαλύπτουμε, οι οποίες είναι κυρίως στα τμήματα του DENND1A, να ρυθμίζουν την ποσότητα που παράγεται στους ιστούς και ίσως μέρος από τη δομή.»

«Εάν το κατανοήσουμε αυτό, τότε θα μπορέσουμε να βρούμε τους τρόπους για να αλλάξουμε την αύξηση της δραστηριότητας DENND1A που συμβαίνει στο PCOS και να θεραπεύσουμε την ίδια τη νόσο, καθώς και να θεραπεύσουμε έναν αριθμό ασθενών».

Η μελέτη σημειώνει ότι και άλλα γονίδια συγκαταλέγονται μεταξύ των «κορυφαίων γονιδιακών ενώσεων», αλλά δεν ήταν σημαντικά στο σύνολο του γονιδιώματος. Αυτά τα γονίδια περιλάμβαναν τα C9orf3, HMGA2, ZBTB16, TOX3 και THADA.

Ας ελπίσουμε ότι τα αποτελέσματά της έρευνας αυτής θα βοηθήσουν στην αποκάλυψη μερικών από τους εμπλεκόμενους κληρονομικούς μηχανισμούς στο PCOS και, τελικά, θα μας διδάξουν περισσότερα για τους μοριακούς παράγοντες αυτής της διαταραχής.

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος
Xειρουργός Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Ενδοσκοπήσεις
Διευθυντής Εξωσωματικής Γονιμοποίησης ¨ΡΕΑ¨

Send this to a friend