Μια φυσική «διαπραγμάτευση» εμποδίζει το σώμα της μαμάς να επιτεθεί στο έμβρυο

Σεπτέμβριος 20, 2019

Μία από τις πιο παράξενες πτυχές της εγκυμοσύνης υπήρξε το ερώτημα γιατί το ανοσοποιητικό σύστημα της μητέρας δεν καταστρέφει το αναπτυσσόμενο έμβρυο, δεδομένου ότι -όπως ένα εισβάλλον μικρόβιο- είναι γεμάτο «ξένη ύλη». Πλέον, οι ερευνητές έχουν καταγράψει τις πολύπλοκες μοριακές «διαπραγματεύσεις» που συμβάλλουν στη διατήρηση της ασφάλειας τόσο του εμβρύου όσο και της μητέρας μέχρι τον τοκετό.

Η πολυπλοκότητα είναι εκπληκτική. Η κατανόηση αυτής της επικοινωνίας θα μπορούσε τελικά να συμβάλει στη μείωση των αποβολών και άλλων επιπλοκών της εγκυμοσύνης.

Αυτές οι επιπλοκές έχουν συχνά τις ρίζες τους στην πρώιμη φάση της εγκυμοσύνης, όταν το έμβρυο αρχίζει να μετακινείται γιά να εμφυτευτεί στο ενδομήτριο που είναι η εσωτερική  επένδυση της κοιλότητας της μήτρας. «Η διεπαφή της μητέρας-εμβρύου δεν είναι καλά κατανοητή, αλλά είναι ζωτικής σημασίας για μια επιτυχή έναρξη της εγκυμοσύνης», λέει η Sarah Teichmann, υπολογιστική βιολόγος στο Wellcome Sanger Institute στο Cambridge.

Έτσι, αυτή και οι συνεργάτες της αποφάσισαν να εξετάσουν τη γονιδιακή δραστηριότητα των μεμονωμένων κυττάρων από τη μητέρα και το έμβρυο κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Μελέτησαν 70.000 λευκά αιμοσφαίρια και κύτταρα από τους ιστούς των πλακούντων και των αποκρίσεων των γυναικών που τερμάτισαν τις εγκυμοσύνες τους μεταξύ 6 και 14 εβδομάδων κύησης. Με τη χρήση της τεχνολογίας μεταγραφικών μονοκλωνικών κυττάρων, αξιολόγησαν τη γονιδιακή δραστηριότητα κάθε κυττάρου, έκαναν ανάγνωση των πρωτεϊνών που υπήρχαν και καθορίζουν τι ήταν κάθε κύτταρο.

Εντοπίστηκαν 35 τύποι κυττάρων, μερικοί νέοι και μερικοί γνωστοί, συμπεριλαμβανομένων διαφόρων εμβρυϊκών κυττάρων που εισβάλλουν στον ιστό της μητέρας και συμβάλλουν στη δημιουργία δεσμών αιμοφόρων αγγείων μεταξύ μητέρας και εμβρύου. Οι ερευνητές ανίχνευσαν επίσης πολλαπλά είδη ανοσοκυττάρων, συμπεριλαμβανομένων αρκετών τύπων αποκαλούμενων φυσικών «κυττάρων-δολοφόνων», τα οποία φυσιολογικά καταστρέφουν μολυσμένα κύτταρα και κύτταρα όγκου. Στη συνέχεια, χτένισαν τις υπάρχουσες βάσεις δεδομένων των πρωτεϊνικών αλληλεπιδράσεων για να προσδιορίσουν ποια από αυτά τα κύτταρα αλληλεπιδρούν μεταξύ τους με βάση αυτές τις πρωτεϊνικές συνδέσεις.

Τα εισβάλλοντα εμβρυϊκά κύτταρα διεγείρουν τα μητρικά κύτταρα να παράγουν μερικά ανοσιακά κύτταρα που θα αντισταθούν στις ανοσολογικές αντιδράσεις. Η ομάδα των ερευνητών συνειδητοποίησε επίσης ότι τουλάχιστον μερικά από τα φυσικά «κύτταρα-δολοφόνους» της μητέρας αποδείχθηκαν τελικά «ειρηνοποιοί» και όχι «πολεμιστές», εμποδίζοντας άλλα κύτταρα του ανοσοποιητικού να επιτεθούν στο έμβρυο, και ταυτόχρονα παρήγαγαν χημικά που προωθούν την εμβρυϊκή ανάπτυξη και τις συνδέσεις αιμοφόρων αγγείων. Αυτά τα φυσικά «κύτταρα-δολοφόνοι» ελέγχονται, εν μέρει, από ορισμένα κύτταρα στον υμένα που ονομάζονται στρωματικά κύτταρα. «Τώρα μπορούμε να δούμε λεπτομερώς πώς επικοινωνούν μεταξύ τους», λέει ο Teichmann. «Τα αποτελέσματά μας αποκαλύπτουν επίσης πολλαπλά επίπεδα ρύθμισης της «ασυλίας» που δεν είχαν προηγουμένως εκτιμηθεί».

Πολλές ακόμη αλληλεπιδράσεις πρέπει να διερευνηθούν. Για το σκοπό αυτό, η ομάδα του Teichmann έχει δημιουργήσει μια ηλεκτρονική βάση δεδομένων για να βοηθήσει άλλους ερευνητές να επεκτείνουν την έρευνα.

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος
Xειρουργός Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Ενδοσκοπήσεις
Διευθυντής Εξωσωματικής Γονιμοποίησης ¨ΡΕΑ¨

Send this to a friend