Δωρεά γαμετών: Ποιες είναι οι διαθέσιμες επιλογές;

Αύγουστος 15, 2020

Η «δωρεά γαμετών» αναφέρεται στη χρήση ωαρίων, σπέρματος ή και εμβρύων που προέρχονται από δότρια ωαρίων και δότη σπέρματος για να βοηθήσουν ένα υπογόνιμο ζευγάρι ή μονογονεϊκή οικογένεια (αναφέρεται ως «προοριζόμενος λήπτης») να γίνουν γονείς. Στο ισχύον νομικό καθεστώς για την Ελλάδα η δότρια ή ο δότης πρέπει να παραμείνουν ανώνυμοι. Σε άλλες χώρες το νομικό πλαίσιο επιτρέπει να γνωστοποιηθεί η δότρια ή ο δότης στους λήπτες.

Το πεδίο εφαρμογής της δωρεάς γαμετών περιλαμβάνει επίσης τη χρήση παρένθετης μητρότητας.

Δωρεά ωαρίων

Με τη δωρεά ωαρίων, μια γυναίκα (δότρια) «δωρίζει ή παραχωρεί» τα ωάριά της, έτσι ώστε μια άλλη γυναίκα (η λήπτρια) να μπορεί να προσπαθήσει να συλλάβει.

Με τη δωρεά ωαρίων, η λήπτρια μπαίνει σε πρόγραμμα εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF) όπου η δότρια θα πάρει ενέσιμη φαρμακευτική αγωγή για διέγερση των ωοθηκών, ώστε να αναπτυχθούν πολλά ωάρια που συλλέγονται με ειδική επέμβαση την ωοληψία υπό νάρκωση. Ταυτόχρονα, η λήπτρια πρέπει να πάρει φάρμακα για να συγχρονίσει τον εμμηνορροϊκό της κύκλο με την δότρια και μετά ειδική αγωγή πάχυνσης του ενδομητρίου, ώστε η μήτρα της να είναι έτοιμη να δεχθεί  τα έμβρυα. Τα ωάρια γονιμοποιούνται στο εργαστήριο με το σπέρμα του άνδρα του ζευγαριού (ή ανάλογα σε άλλες επιλογές) και τα έμβρυα εμφυτεύονται στη μήτρα της λήπτριας.

Γενικά, η δωρεά ωαρίων είναι μια επιλογή για γυναίκες που:

Δωρεά σπέρματος

Η δωρεά σπέρματος για να συλλάβει μια γυναίκα είναι μια εναλλακτική λύση εάν ο άντρας/σύντροφος:

Δωρεά εμβρύων

Με τη δωρεά εμβρύων, τα ωάρια της δότριας γονιμοποιούνται με σπέρμα από τον σύντροφο της δότριας ή με σπέρμα δότη. Υπάρχουν γυναίκες που υποβάλλονται σε εξωσωματική γονιμοποίηση και επιλέγουν να δωρίσουν αχρησιμοποίητα γονιμοποιημένα ωάρια σε γυναίκες, τα οποία στη συνέχεια εμφυτεύονται.

Παρένθετη Μητρότητα

Παρένθετη μητέρα είναι μια γυναίκα που κυοφορεί ένα έμβρυο το οποίο προορίζεται για ζευγάρι που δεν έχει τη δυνατότητα τεκνοποίησης.

Η παρένθετη μητρότητα υφίσταται από το 2005 στην Ελλάδα, όποτε και μπήκε σε εφαρμογή η σχετική νομοθεσία του υπουργείου Υγείας. Ο νόμος προβλέπει τον τρόπο εφαρμογής αυτής της πρακτικής όσον αφορά το πλαίσιο που θα γίνονται αυτές οι επεμβάσεις, τις τεχνικές που θα χρησιμοποιηθούν, τις προδιαγραφές των μονάδων κλπ. Πρακτικά, το ενδιαφερόμενο ζευγάρι πρέπει να καταφύγει στο πρωτοδικείο με το αίτημα να κυοφορήσει μια άλλη γυναίκα το γενετικό υλικό τους. Όπως ορίζει ο νόμος, η παρένθετη μητέρα δεν μπορεί να προέρχεται από άλλη χώρα με σκοπό να αποκλειστεί τέτοιου είδους αθέμιτη επιχειρηματική εκμετάλλευση. Στη συνέχεια, μπορεί να προχωρήσει η διαδικασία της επέμβασης, εφόσον η δικαστική πράξη κάνει δεκτή την κυοφορία του γενετικού υλικού.

Σε άλλες χώρες επιτρέπεται και σε ζευγάρια του ίδιου φύλου που θέλουν να συλλάβουν, να μπορούν να χρησιμοποιήσουν αυτές τις δυνατότητες.

Αλέξανδρος Δ. Τζεφεράκος
Xειρουργός Γυναικολόγος – Μαιευτήρας
Ειδικός στην Εξωσωματική Γονιμοποίηση και Ενδοσκοπήσεις
Διευθυντής Εξωσωματικής Γονιμοποίησης ¨ΡΕΑ¨

Send this to a friend